Aqlli shahar sharoitida avtomobil transporti oqimini optimallashtirish va infratuzilma samaradorligini oshirishning strategik yo‘nalishlari
Xonkeldiyev Mo‘minjon Adxamjon o'g'li
Farg’ona davlat texnika universiteti
Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada urbanizatsiya jarayoni jadallashgan sharoitda shahar transport tizimlarini boshqarishning innovatsion usullari tahlil qilinadi. Tadqiqotda transport oqimini matematik modellashtirish, sun’iy intellekt (AI) va narsalar interneti (IoT) texnologiyalarini qo‘llash orqali tirbandliklarni kamaytirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, mavjud yo‘l infratuzilmasini kengaytirmasdan, uning o‘tkazuvchanlik qobiliyatini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
Kalit so‘zlar: Intellektual transport tizimlari (ITS), transport oqimi, optimallashtirish, adaptiv boshqaruv, Big Data, logistika samaradorligi, "Digital Twin".
Abstract: This article analyzes innovative methods of managing urban transport systems in the context of accelerating urbanization. The research examines the issues of reducing traffic congestion through the application of mathematical modeling of traffic flow, Artificial Intelligence (AI), and Internet of Things (IoT) technologies. Furthermore, practical recommendations are provided for increasing the throughput capacity of existing road infrastructure without physical expansion.
Keywords: Intelligent Transportation Systems (ITS), traffic flow, optimization, adaptive control, Big Data, logistics efficiency, Digital Twin.
References
1. Daganzo, C. F. (2002). Fundamentals of Transportation and Traffic Operations. Pergamon Press. (Transport oqimi nazariyasi va matematik modellashtirish bo‘yicha asosiy darslik).
2. Lighthill, M. J., & Whitham, G. B. (1955). "On Kinematic Waves. II. A Theory of Traffic Flow on Long Crowded Roads". Proceedings of the Royal Society of London. (Gidrodinamik modelning asosiy manbasi).
3. Mirziyoyev, Sh. M. (2022). O‘zbekiston Respublikasining 2030-yilgacha bo‘lgan transport tizimini rivojlantirish strategiyasi to‘g‘risida. Toshkent.
4. Suleymanov, S. S. (2023). Intellektual transport tizimlari: darslik. Toshkent: "Transport" nashriyoti.
