ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSIYALAR: O‘ZBEKISTONDA ELEKTROMOBILLAR UCHUN BATAREYA HIMOYASI, SHOVQIN VA KORROZIYA MUAMMOLARINI HAL QILISH YO‘LLARI

Bo‘riyev Ilyosjon O‘lmas o‘g‘li

Jizzax Politexnika Instituti

Ernazarov Aziz Alibayevich

Jizzax Politexnika Instituti


Abstract

Annotatsiya Ushbu maqola 2026 yilda elektromobil batareyalarini himoya qilish va O‘zbekistonda yig‘ilayotgan elektromobillarda (BYD Uzbekistan Factory, Jizzax) shovqin hamda korroziya muammolarini kamaytirishga bag‘ishlangan. Axalta Alesta e-PRO qoplamalari (2192 °F gacha chidamli), Stanford universitetining ultratun kumush qoplamasi (yorilishga chidamlilikni 5-7 baravar oshiradi), ZF Active Noise Reduction tizimi (shovqin 3–10 dB ga kamayadi) va Bose Electric Vehicle Sound Enhancement texnologiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari elektromobillar xavfsizligi, umrini uzaytirish va yo‘lovchilar qulayligini oshirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi.

Abstract. This article is dedicated to the protection of electric vehicle batteries in 2026 and to reducing noise and corrosion problems in electric vehicles assembled in Uzbekistan (BYD Uzbekistan Factory, Jizzakh). It analyzes Axalta Alesta e-PRO coatings (resistant up to 2192 °F / 1200 °C), Stanford University’s ultra-thin silver coating (increasing crack resistance by 5–7 times), the ZF Active Noise Reduction system (reducing noise by 3–10 dB), and Bose Electric Vehicle Sound Enhancement technology. The research findings demonstrate opportunities to improve electric vehicle safety, extend battery lifespan, and enhance passenger comfort. Special attention is paid to adapting these technologies to local manufacturing under Uzbekistan’s hot and dusty climate conditions.

Kalit so‘zlar: elektromobil batareyalari, korroziya himoyasi, shovqin kamaytirish, BYD Uzbekistan, LFP batareyalari, Axalta qoplamalari, ZF Active Noise Reduction, mahalliy ishlab chiqarish.

Keywords. electric vehicle batteries, battery corrosion protection, noise and vibration reduction, BYD Uzbekistan, LFP batteries, Axalta Alesta e-PRO coatings, ZF Active Noise Reduction, local manufacturing, Jizzakh EV factory.


References

1. Boyd Corporation. EV Battery Protection Materials Comparison. 2024.

2. Aperam. Materials & the Electric Vehicle Revolution. 2025.

3. Awan U. Impact of vibrations on lithium-ion batteries in electric vehicles // IOP Science. 2025.

4. BYD Set to Localize EV Battery Production in Uzbekistan // Caspianpost.com, 2026.

5. Axalta Unveils Innovative Coatings to Support Improved Battery Safety in Electric Vehicles 2025. //https://ir.axalta.com/news/press-releases/detail/668/axalta-unveils-innovative-coatings-to-support-improved-battery-safety-in-electric-vehicles

6. CES 2026: ZF presents Active Noise Reduction 2025 // https://press.zf.com/press/en/releases/release_97795.html.

7. New protective layer boosts lithium metal battery performance // Stanford.edu, 2026.

8. Materials for Electric Vehicle Battery Cells and Packs 2026-2036: Technologies, Markets, Forecasts // IDTechEx.com, 2026.