TABIIY IPAK TANDA IPLARINI NAZARIY TAHLILI
J.I.Oripov
Farg‘ona davlat texnika universiteti
G.N. Valiyev
Farg‘ona davlat texnika universiteti
M.Z. Turg‘unov
Farg‘ona davlat texnika universiteti
Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada tabiiy ipak tanda iplarining fizik-mexanik, tuzilish va texnologik xususiyatlari chuqur nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Ipak tolasining molekulyar tuzilishi, fibroin va seritsin tarkibi, kristallik darajasi hamda ularning tanda ip mustahkamligiga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, tanda iplariga qo‘yiladigan texnologik talablar, ularning cho‘ziluvchanligi, pishiqligi, elastikligi va namlikka sezgirligi kabi ko‘rsatkichlar ilmiy asosda izohlanadi. Maqolada tabiiy ipak tanda iplarining mexanik yuklama ostidagi holati, ularning to‘qimachilik jarayonidagi xatti-harakati hamda ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri o‘rganiladi.
Kalit so‘zlar: Tabiiy ipak, tanda ipi, fibroin, seritsin, kristallik darajasi, cho‘ziluvchanlik, pishiqlik, elastiklik, gigroskopiklik, strukturaviy tahlil, mexanik xususiyatlar.
References
1. A.A. Ahmedov - To‘qimachilik materialshunosligi Darslik. Toshkent: O‘zbekiston, 2005. (O‘zbek tilida to‘qimachilik materiallarining asoslari, tolalar va gazlamalar xossalari).
2. A. G‘ulomov - To‘qimachilik materialshunosligi. O‘quv-uslubiy majmua. Toshkent, 2015. (To‘qimachilik materialshunosligining ilmiy-amaliy asoslari)
3. U.M. Matmusayev, A.Z. Abdullayev, A.L. Hamroyev — To‘qimachilik materialshunosligi
Darslik. Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2005. (To‘qimachilik materiallarining fizik-mexanik va strukturaviy xususiyatlari)
4. Marjory L. Joseph — Introductory Textile Science West Publishing Company, 5-edition, 1986.
(Asosiy tekstil fanlari: tolalar, iplar, to‘quv va pardozlash jarayonlari)
5. Shahid Ul-Islam, B.S. Butola — Advanced Textile Engineering Materials Wiley-Scrivener Publishing, 2018. (Zamonaviy to‘qimachilik materiallari va innovatsion texnologiyalar)
6. Sara J. Kadolph — Textiles Pearson Education, 12-edition, 2010. (Keng qamrovli tekstil darsligi: tolalar fizikasi, materiallar texnologiyasi va sifat baholash)
7. Thomas Bechtold, Avinash P. Manian (eds.) — Textile-Based Advanced Materials MDPI Books, 2021. (To‘qimachilik asosli ilg‘or materiallar: funksional xususiyatlar va qo‘llanilishi)
8. Jiří Militký, Dana Křemenáková, Mohanapriya Venkataraman — Textile Material Research Statistical Tools of Experimental Data Analysis Springer Nature, 2024. (To‘qimachilik materiallarini statistik va eksperimental tahlil qilish usullari)
9. Journal of Industrial Textiles SAGE Publications, har chorakda chiqadigan ilmiy jurnal. (To‘qimachilik materiallari fizikasi, mexanik xossalari va strukturaviy tadqiqotlar bo‘yicha maqolalar)
