DUAL TA’LIM MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH: OLIY TA’LIMDA ISHLAB CHIQARISH BILAN UYG‘UNLASHGAN YUQORI MALAKALI KADRLAR TAYYORLASH

X.B. Kenjayev

Fergana State Technical University


Abstract

Annotatsiya Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimida dual ta’lim mexanizmlarini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil etiladi. Oliy ta’lim muassasalarida ishlab chiqarish korxonalari bilan integratsiyalashgan holda yuqori malakali kadrlar tayyorlashning nazariy asoslari, xalqaro tajribalar (Germaniya dual tizimi) va O‘zbekistonda 2025 yil 16 yanvardagi Vazirlar Mahkamasining 14-son qarori asosida joriy etilayotgan “Kasb egasi” dual ta’lim tizimining huquqiy-me’yoriy bazasi ko‘rib chiqiladi. Mavjud muammolar (o‘quv dasturlarining moslashuvchanligi yetarli emasligi, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarining zaifligi, universitet va korxonalar o‘rtasidagi hamkorlikni monitoring qilishning yetishmovchiligi) aniqlanib, ularni bartaraf etish yo‘llari bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari dual ta’lim mexanizmlarini takomillashtirish orqali bitiruvchilarning mehnat bozoriga moslashuvchanligini oshirish va milliy iqtisodiyotning innovatsion rivojlanishini ta’minlash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.

            Kalit so‘zlar: dual ta’lim, oliy ta’lim, ishlab chiqarish integratsiyasi, kadrlar tayyorlash, “Kasb egasi” tizimi, uch tomonlama hamkorlik, mehnat bozori moslashuvi.

            Abstract This article provides a scientific analysis of improving dual education mechanisms in the higher education system of the Republic of Uzbekistan. It examines the theoretical foundations of training highly qualified personnel through integration with production enterprises in higher education institutions, international experiences (German dual system), and the legal-regulatory framework of the “Kasb egasi” dual education system being implemented based on the Cabinet of Ministers Resolution No. 14 dated January 16, 2025. Existing problems (insufficient flexibility of curricula, weakness of financial support mechanisms, lack of monitoring of cooperation between universities and enterprises) are identified, and scientifically grounded proposals for their elimination are developed. The research results demonstrate the opportunities to enhance graduates’ adaptability to the labor market and ensure the innovative development of the national economy through the improvement of dual education mechanisms.

            Keywords: dual education, higher education, integration with production, personnel training, “Kasb egasi” system, tripartite cooperation, labor market adaptability.


References

1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025 yil 16 yanvardagi 14-son qarori “Oliy ta’lim tizimida dual ta’limni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.

2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni (2020 yil 23 sentyabr, ORQ-637-son).

3. Mirzayev I., Tursunov A., Karimova N. Dual ta’lim tizimining O‘zbekistonda rivojlanish istiqbollari // Ta’lim va Innovatsiyalar Jurnali. – 2021. – 4(2). – B. 45–60.

4. Bosch G. Dual Vocational Education and Training in Germany // International Journal of Training Research. – 2018.

5. European Commission. Education and Training Monitor 2025: Germany.

6. Possibilities and Prospects of Implementing Dual Education in the System of Higher Education in Uzbekistan // I-CRAFT 2024 Conference Proceedings. – 2024.

7. Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy ma’lumotlari (2025–2026).

Most read articles by the same author(s)