5G TARMOQLARI ASOSIDA AQLLI QURILMALAR VA TABIIY JARAYONLARNI MONITORING QILISH

Kamola Sobirova Abduvoxid qizi

Farg‘ona davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada 5G mobil aloqa texnologiyasining aqlli qurilmalar (IoT) va tabiiy jarayonlarni monitoring qilish tizimlaridagi ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda 5G tarmoqlarining yuqori tezlik, past kechikish va katta hajmdagi ma’lumotlarni real vaqt rejimida uzatish imkoniyatlari asosida ekologiya, meteorologiya, qishloq xo‘jaligi va seysmologiya sohalarida monitoring tizimlarini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Maqolada ilmiy yangilik sifatida 5G asosida integrallashgan aqlli monitoring modeli taklif etiladi hamda tajriba natijalari asosida ilmiy xulosalar va amaliy tavsiyalar beriladi.

          Kalit so‘zlar: 5G texnologiyasi, aqlli qurilmalar, IoT, monitoring tizimi, tabiiy jarayonlar, real vaqt.

          Abstract: This scientific article examines the role of 5G mobile communication technology in smart device (IoT) systems and natural process monitoring. The study analyzes the ability of 5G networks to transmit large volumes of data in real time with high speed and ultra-low latency, as well as their application in ecology, meteorology, agriculture, and seismology. As a scientific novelty, an integrated 5G-based smart monitoring model is proposed, and research results, conclusions, and practical recommendations are presented.

            Keywords: 5G technology, smart devices, IoT, monitoring systems, natural processes, real-time data.


References

1. Borges, V.O. de Castro Nunes & Rosa, R.L. (2023). General Aspects of Information Security in 5G Networks: Survey. INFOCOMP Journal of Computer Science.

2. Ferreira, G. (2025). Security in 5G Mobile Communications. ARIS2 Journal.

3. Fue, J., Gutierrez, J.A. & Donoso, Y. (2025). Understanding Security Vulnerabilities in Private 5G Networks. Future Internet.

4. Mirabdullayev, F. & Tursunov, O. (2025). 5G texnologiyasidagi xavfsizlik muammolarining tahlili. Respublika ilmiy konferensiya.