ABS TIZIMIDAGI G‘ILDIRAK TEZLIK SENSORLARINI DIAGNOSTIKA QILISH VA OPTIMALLASHTIRISH
A.SH.Qosimov
Farg‘ona davlat texnika universiteti
Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda avtomobillarning blokirovkaga qarshi tormozlash tizimi (ABS) g'ildirak tezlik sensorlarini sun'iy intellekt usullari va raqamli signal qayta ishlash texnologiyalari orqali diagnostika qilish hamda optimallashtirish masalasi ko'rib chiqiladi. Tadqiqot passiv (induktiv) va aktiv (Hall effektli) sensorlardan kelayotgan signallardagi nuqsonlarni — amplituda o'zgarishlari, fazoviy xatolar, elektromagnit halaqitlar va mexanik shikastlanishlarni — real vaqtda aniqlashga mo'ljallangan ko'p darajali diagnostika arxitekturasini taklif etadi. Wavelet transformatsiyasi va CNN-LSTM gibrid modeli yordamida sensor nosozliklarini aniqlash aniqligi 96,4% ga etkaziladi, soxta signal kesish holatlari esa 78% ga kamaytiriladi.
Kalit so'zlar: ABS, g'ildirak tezlik sensori, Hall effekti, induktiv sensor, Wavelet transformatsiyasi, CNN-LSTM, signal diagnostikasi, raqamli filtrlash, intellektual nosozlikni aniqlash, transport vositasi xavfsizligi.
Abstract. This thesis examines the issue of diagnosing and optimizing wheel speed sensors of the Anti-lock Braking System (ABS) in automobiles using artificial intelligence methods and digital signal processing technologies. The study proposes a multi-level diagnostic architecture designed to detect, in real time, defects in signals received from passive (inductive) and active (Hall-effect) sensors, including amplitude variations, phase errors, electromagnetic interference, and mechanical damage. By using wavelet transformation and a CNN-LSTM hybrid model, the accuracy of sensor fault detection is increased to 96.4%, while false signal interruption cases are reduced by 78%.
Keywords: ABS, wheel speed sensor, Hall effect, inductive sensor, wavelet transform, CNN-LSTM, signal diagnostics, digital filtering, intelligent fault detection, vehicle safety.
References
1. Reif K. Automotive Mechatronics: Automotive Networking, Driving Stability Systems, Electronics. – Wiesbaden: Springer, 2015. – 312 p.
2. Bosch Automotive Electrics and Automotive Electronics: Systems and Components, Networking and Hybrid Drive. – 5th ed. – Wiesbaden: Springer, 2014. – 548 p.
3. Li Y., Ding X., Shi H. Wavelet packet decomposition-based fault diagnosis for wheel speed sensors // Mechanical Systems and Signal Processing. – 2022. – Vol. 165. – P. 108350.
4. Zhang W., Li X., Ma H. et al. Deep learning-based fault detection for ABS sensors using CNN-LSTM hybrid model // IEEE Transactions on Vehicular Technology. – 2023. – Vol. 72, No. 5. – P. 5891–5903.
5. Grieves M., Vickers J. Digital Twin: Mitigating Unpredictable, Undesirable Emergent Behavior in Complex Systems // Transdisciplinary Perspectives on Complex Systems. – 2017. – P. 85–113.
6. ISO 26262:2018. Road vehicles – Functional safety. – Geneva: ISO, 2018.
7. SAE J2784. Anti-Lock Brake System (ABS) and Traction Control System (TCS) Standards. – Warrendale: SAE, 2020.
