ZAMONAVIY TEXNIKA XAVFSIZLIGI TA’LIMI VA ILMIY TADQIQOTLARIDA OLIMA AYOLLARNING O‘RNI

N.B.Ravshanova

Qarshi davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya. Zamonaviy ishlab chiqarish va texnologik jarayonlarning jadal rivojlanishi texnika xavfsizligi va mehnat muhofazasi sohasida ilmiy tadqiqotlarning ahamiyatini yanada oshirmoqda. Yangi xavf manbalarining paydo bo‘lishi, ish joylari murakkablashuvi va inson omilining ta’siri kuchayib borayotgan sharoitda xavfsizlik masalalarini kompleks va innovatsion yondashuvlar asosida hal etish talab etilmoqda. Ushbu jarayonda olima ayollarning ilmiy va amaliy faoliyati muhim o‘rin tutadi. Mazkur maqolada zamonaviy texnika xavfsizligi va ilmiy tadqiqotlarda olima ayollarning roli tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida mehnat muhofazasi, sanoat xavfsizligi va HSE tizimlari bo‘yicha olima ayollar tomonidan olib borilgan ilmiy ishlar, qo‘llanilgan metodik yondashuvlar hamda ularning amaliy natijalari o‘rganildi. Ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, taqqoslovchi va tizimli yondashuvlar asosida olima ayollarning insonga yo‘naltirilgan xavfsizlik modellari, profilaktika va xavflarni oldindan baholashga qaratilgan tadqiqotlarga qo‘shgan hissasi aniqlandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, olima ayollar texnika xavfsizligi sohasida xavfsizlik madaniyatini shakllantirish, ish joylari ergonomikasini takomillashtirish, ta’limda innovatsion va raqamli texnologiyalarni joriy etishda faol ishtirok etmoqda. Xulosa sifatida aytish mumkinki, olima ayollarning texnika xavfsizligi sohasidagi ilmiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash va ularning tadqiqotlardagi ishtirokini kengaytirish ushbu sohaning kelgusidagi barqaror rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega.

Kalit so‘zlar: texnika xavfsizligi, mehnat muhofazasi, olima ayollar, ilmiy tadqiqotlar, xavflarni baholash, HSE.


References

1. International Labour Organization. (2023). Safety and Health at the Heart of the Future of Work. Geneva: ILO.

2. World Health Organization. (2022). Global strategy on occupational health for all. Geneva: WHO.

3. Occupational Safety and Health Administration. (2021). Safety and Health Management Systems. Washington, DC: OSHA.

4. Burke, R. J., & Richardsen, A. M. (2021). Women in Occupational Health and Safety Leadership. Journal of Safety Research, 76, 1–10.

5. Reason, J. (2016). Managing the Risks of Organizational Accidents. Routledge.

6. FM Mamatov, PR Karimov, NB Ravshanova. Investigation Of A Semi-Conical Worker The Organ Of The Shredder For Straw// London International Monthly Conference on Multidisciplinary Research and Innovation (LIMCMRI). 2025. – pp. 325-331.

7. Mamatov F.M., Ergashev G., Ravshanova N.B. Obosnovaniye parametrov korpusa kombinirovannogo agregata dlya poseva baxchevыx kultur// BGATU, 2022.

8. Jovliyev V., Komiljonov S., Hamroyev O., Ravshanova N. A method for cleaning tanks from oil product residues based on biotechnology// E3S Web of Conferences 264, CONMECHYDRO – 2021.