Pochta xizmatlarini sotishda anʼanaviy va raqamli savdo kanallarining samaradorligi

Ergasheva Madina Fayzali qizi,

Farg'ona davlat texnika universiteti

Nabiyeva Ziyoda Abdusattor qizi

Farg'ona davlat texnika universiteti


Abstract

Dolzarbligi. Elektron tijorat va raqamli texnologiyalarning rivojlanishi pochta bozorida isteʼmolchi xulq-atvorini tubdan oʻzgartirmoqda. Anʼanaviy xat-xabar oqimi kamayib, posilka va kuryerlik xizmatlarining ulushi ortib bormoqda. Bunday sharoitda pochta xizmatlarini sotish kanallarini toʻgʻri tanlash va ularni uygʻunlashtirish pochta operatorlarining raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biriga aylanmoqda. «Raqamli Oʻzbekiston – 2030» strategiyasi doirasida xizmatlarni raqamlashtirish ustuvor yoʻnalish ekani bu masalaning amaliy ahamiyatini yanada oshiradi.

Maqsad. Pochta xizmatlarini sotishda anʼanaviy (pochta boʻlimlari, agentlik shoxobchalari) va raqamli (veb-sayt, mobil ilova, onlayn toʻlov tizimlari, marketplace integratsiyasi) savdo kanallarining samaradorligini qiyosiy baholash hamda ularni uygʻunlashtirish yoʻnalishlarini aniqlash.

PDF (Yuklab olish)
Usullar.
Tadqiqotda qiyosiy tahlil, koʻp mezonli baholash, SWOT-tahlil hamda sotish voronkasi (konversiya) tahlili usullaridan foydalanildi. Kanallar samaradorligi hududiy qamrov, xizmat koʻrsatish tezligi, bir buyurtmaga toʻgʻri keladigan xarajat, mijozni jalb qilish qiymati, shaffoflik va mijozlar qoniqish darajasi mezonlari boʻyicha baholandi.

Natijalar. Anʼanaviy kanallar keng hududiy qamrovga ega boʻlib, ayniqsa chekka va qishloq joylarda xizmatga kirishning yagona nuqtasi vazifasini bajaradi. Ularning afzalliklari — mijoz bilan bevosita aloqa, naqd toʻlov imkoniyati va yuqori ishonch. Asosiy kamchiliklari esa doimiy xarajatlarning yuqoriligi (ijara, ish haqi, kommunal toʻlovlar), ish vaqtining cheklanganligi, navbat tufayli xizmat tezligining pastligi hamda mijoz xatti-harakatlari haqida maʼlumot toʻplanmasligidir.


References

1. Kotler P., Keller K.L. Marketing Management. 15th ed. – Harlow: Pearson, 2016.

2. Chaffey D., Ellis-Chadwick F. Digital Marketing: Strategy, Implementation and Practice. 7th ed. – Harlow: Pearson, 2019.

3. Universal Postal Union. Postal Economics Outlook. – Bern: UPU (yillik hisobotlar).

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son Farmoni «Raqamli Oʻzbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida».

Most read articles by the same author(s)