Insultning etiologiyasi, klinik kechishi va zamonaviy davolash yondashuvlari

Turdiyev Mavlonbek Xasanboy o‘g‘li

Qo’qon Universiteti Andijon filiali

Yusufjonov Jasurbek Bektemirjon o‘g‘li

Qo’qon Universiteti Andijon filiali

Xojimatov Dilshod Xalimjon o‘g‘li

Qo’qon Universiteti Andijon filiali


Abstract

Insult — markaziy asab tizimining og‘ir va o‘tkir qon-tomir kasalligi bo‘lib, miya to‘qimasiga qon yetib borishining keskin buzilishi natijasida rivojlanadi. Ushbu kasallik butun dunyo bo‘yicha o‘lim va nogironlikning yetakchi sabablaridan biri hisoblanadi. Insult asosan ikki asosiy turga bo‘linadi: ishemik va gemorragik. Ishemik insult miya tomirlarining tromboz yoki emboliya bilan berkilishi natijasida yuzaga kelsa, gemorragik insult qon tomir yorilishi oqibatida kelib chiqadi. Maqolada insultning rivojlanish mexanizmlari, xavf omillari, klinik belgilari va zamonaviy diagnostika usullari yoritilgan. Shuningdek, shoshilinch tibbiy yordam, davolash tamoyillari va reabilitatsiya jarayonining ahamiyati tahlil qilingan. Insultni erta aniqlash va tezkor davolash bemorning hayotini saqlab qolish hamda asoratlarni kamaytirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola tibbiyot talabalari va sog‘liqni saqlash sohasi mutaxassislari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, insultga oid asosiy ilmiy va amaliy ma’lumotlarni umumlashtiradi.

Kalit so‘zlar: Insult, miya qon aylanishi, ishemik insult, gemorragik insult, tromboz, emboliya, nevrologik simptomlar, diagnostika, reabilitatsiya, profilaktika


References

1. Harrison’s Principles of Internal Medicine.

2. WHO. Stroke Fact Sheets.

3. Adams & Victor’s Principles of Neurology.

4. European Stroke Organisation Guidelines.

5. UpToDate: Stroke Management.

6. Kumar & Clark. Clinical Medicine

Most read articles by the same author(s)