TALABALARNING AN’ANAVIY XONANDALIK MAHORATLARINI SHAKLLANTIRISHDA ASOSIY IJROCHILIK KO‘NIKMALARI
S.I. Ismoilova
Guliston davlat pedagogika instituti
Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqola talabalarning an’anaviy xonandalik san’ati bo‘yicha mahoratlarini shakllantirishga yo‘naltirilgan muhim ijrochilik ko‘nikmalarini yoritishga bag‘ishlangan. An’anaviy xonandalik san’ati milliy madaniy merosning ajralmas qismi bo‘lib, talabalarda buni shakllantirish jarayoni ko‘plab omillar bilan bog‘liq. Maqolada ovoz imkoniyatlarini rivojlantirish, musiqiy bilimlar va metodik ta’limning o‘rni, ustoz-shogird an’anasining ahamiyati, milliy sozlar bilan ishlash ko‘nikmalari, sahna madaniyati, musiqiy eshitish va xotirani rivojlantirish kabi asosiy jihatlar keng qamrab olingan.
Kalit so ‘zlar: an’anaviy xonandalik, Ijrochilik mahorati, iste’dod, ovoz imkoniyatlari, nafas olish texnikasi, maqomlar, ustoz-shogird an’anasi, Shashmaqom, sahna madaniyati, milliy meros.
Аннотация. в данной статье рассматриваются важные исполнительские навыки, направленные на формирование мастерства студентов в области традиционного вокального искусства. Традиционное вокальное искусство является неотъемлемой частью национального культурного наследия, а процесс его формирования у студентов связан с рядом факторов. В статье всесторонне освещаются такие ключевые аспекты, как развитие вокальных возможностей, роль музыкальных знаний и методического обучения, значение традиции «устоз–шогирд» (наставник–ученик), навыки работы с национальными музыкальными инструментами, сценическая культура, а также развитие музыкального слуха и памяти.
Ключевые слова: традиционное вокальное искусство, исполнительское мастерство, талант, вокальные возможности, дыхательная техника, макамы, традиция устоз-шогирд, Шашмаком, сценическая культура, национальное наследие.
Abstract.this article is devoted to the analysis of essential performance skills aimed at developing students’ mastery in traditional vocal art. Traditional vocal art is an integral part of national cultural heritage, and the process of fostering these skills among students is influenced by numerous factors. The article comprehensively examines key aspects such as the development of vocal abilities, the role of musical knowledge and methodological instruction, the significance of the master–apprentice tradition, skills in working with national musical instruments, stage culture, as well as the development of musical hearing and memory.
Keywords: traditional vocal art, performance skills, talent, vocal abilities, breathing technique, maqoms, master-apprentice tradition, Shashmaqom, stage culture, national heritage.
References
1. M.Yo‘lchiyeva. An’anaviy yakka xonandalik. Т.: 2017.
2. Rajabov I. Maqomlar. T.: 2006.
3. Yulyahshiyev Sherali Narzullayevich. (2024). O ‘ZBEK MUMTOZ MUSIQA AN’ANALARINI TALABALARGA O‘RGATISHNING ASL MOHIYATI . TADQIQOTLAR.UZ, 39(4), 143–147
4. A LOOK AT THE HISTORY OF UZBEK NATIONAL MUSICAL INSTRUMENTS. RECOMMENDATIONS FROM TEACHERS TO STUDENTS OF INSTRUMENT … ZD Khomidov, SN Yulyaxshiyev - Oriental Art and Culture, 2022
5. SH.N.Yulyahshiyev. “O‘zbek xalq musiqa ijodiyoti” o‘quv qo‘llanma. 2024 yil
6. Yulyahshiyev Sherali Narzullayevich (2024). MILLIY MUSIQA MEROSIMIZNI YOSH AVLODGA O ‘RGATISH JARAYONLARIDA, PEDAGOGDA "USTOZLIK" MAQOMINING SHAKLLANISHI JARAYONLARI, YUTUQ HAMDA KAMCHILKLAR. https://doi.org/10.5281/ZENODO.11465859
7. Raximov N. BOʻLAJAK MUSIQA OʻQITUVCHISINI KASBIY-PEDAGOGIK FAOLIYATGA TAYYORLASH: MUAMMO VA YECHIMLAR //Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук Actual Problems of Humanities and Social Sciences. – 2025. – Т. 5. – №. 3. – С. 530-538.
8. Ikromxo‘ja, Qayumxo‘jayev Botirxo‘ja, and Sattarov Alisher Alikul o‘g‘li. "O ‘ZBEK MUSIQIY MEROSINING MA’NAVIY TARBIYADAGI O ‘RNI VA UNING TA’LIM JARAYONIGA TA’SIRI." CONFERENCE OF INNOVATIVE HORIZONS IN SCIENCE & ENGINERING. Vol. 1. No. 2. 2025.
9. Nuraliyeva Zuxra, & Abduvaxobova Nilufar. MAKTABGACHA TAʼLIMDA MUSIQA O‘QITISHNING AYRIM XATO VA KAMCHILIKLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 43(5), 122–125. Retrieved from https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/12853
