O‘ZBEK TILINI IKKINCHI TIL SIFATIDA O‘QITISHDAGI AYRIM MUAMMOLAR.
I.Z. Xojiyeva
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti
Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada ta’lim tojik tilida olib boriladigan maktablar misolida oʻzbek tilini ikkinchi til sifatida ta’lim boshqa tillarda olib boriladigan maktab oʻquvchilariga oʻqitish muammosi amaldagi oʻquv dasturi, darsliklardagi ayrim mavzular hamda oʻzbek tilidan kundalik muloqot jarayonida oʻzga millat vakillarining foydalanish darajasi boʻyicha tahlil qilingan. Maqola yakunida ushbu muammolarni bartaraf etishga oid taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit soʻzlar: ta’lim tojik tilida olib boriladigan maktablar, oʻzbek tili, davlat tili, ikkinchi til, darslik, ikkinchi til oʻqitish.
Аннотация. В данной статье анализируются проблемы преподавания узбекского языка как второго (L2) в школах с иным языком обучения, в частности, на примере школ с таджикским языком обучения. Исследование включает в себя анализ действующей учебной программы и отдельных тем в учебниках, а также оценку уровня владения государственным языком и степени его использования представителями других национальностей в процессе повседневного общения. Кроме того, в работе исследуется влияние естественной языковой среды на развитие билингвизма у учащихся. В завершение статьи разработаны предложения и рекомендации, направленные на устранение выявленных проблем и оптимизацию педагогического процесса.
Ключевые слова: школы с таджикским языком обучения, узбекский язык, государственный язык, второй язык, учебник, преподавание второго языка.
Abstract. This article analyzes the challenges of teaching Uzbek as a second language (L2) to students in schools where the medium of instruction is other than the state language, specifically focusing on schools with Tajik as the language of instruction. The research examines the current curriculum and specific topics within existing textbooks, while also assessing the proficiency and extent to which ethnic minority representatives utilize the Uzbek language in daily communication. Furthermore, the study investigates the impact of the natural linguistic environment on bilingual development. The article concludes with a set of proposals and recommendations aimed at addressing the identified issues and optimizing the pedagogical process.
Keywords: Tajik-medium schools, Uzbek language, state language, second language, textbook, second language teaching.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining “Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari uchun 2024-2025-o‘quv yiliga mo‘ljallangan tayanch o‘quv rejani tasdiqlash to‘g‘risida”gi buyrug‘i, 2024-yil, 26-mart, 94-son, 1- va 2-ilovalar. https://idum.uz/uz/
2. Umumiy o‘rta ta’limning Milliy oʻquv dasturi. O‘zbek tili (loyiha). – Toshkent, 2021.
3. Xidoyatova D va boshq. Oʻzbek tili 6-sinf – Toshkent: Kolor Pak, 2022. – B. 8-9.
4. Мухитдинова Х. Таълим босқичларида ўзбек тили ўқитилиши узлуксизлигини таъминлашнинг илмий-методик асосларини такомиллаштириш: пед. фанлари док. ...дисс. – T., 2011. – 390 б.
5. Krashen, S. The Input Hypothesis: Issues and Implications: Laredo Publishing Company / Longman, 1985. – 120 p.
