ZAMONAVIY ILM-FANDA OLIMA AYOLLARNING O‘RNI: GLOBAL TARAQQIYOT VA INNOVATSIYALAR STRATEGIYASI
G.M.Qobulova
Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. Ushbu ilmiy maqolada ayollarning fan va texnologiya sohasidagi strategik o‘rni sotsiologik va iqtisodiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM) doirasida gender tengligining ilmiy progressga ta’siri, olima ayollarning Sanoat 4.0 inqilobidagi ishtiroki va xalqaro hamkorlikning yangi formatlari yoritiladi.
Kalit so‘zlar: Ilm-fan, texnika va innovatsiyalar (FTI), “gender bias” (gender xatoligi), “Shisha shift” (Glass Ceiling), STEM (fan, texnologiya, muhandislik, matematika), Ilmiy krujok, UNESCO, “Science-to-Business” ayollar akseleratori, “Yumshoq kuch” (Soft Power) diplomatiyasi, “Sanoat 4.0”, raqamli transformatsiya.
Аннотация. В данной научной статье анализируется стратегическая роль женщин в науке и технике с социологической и экономической точек зрения. В ней освещается влияние гендерного равенства на научный прогресс в рамках Целей устойчивого развития ООН (ЦУР), участие женщин-ученых в революции «Индустрия 4.0» и новые форматы международного сотрудничества.
Ключевые слова: наука, технологии и инновации (СТИ), “гендерная предвзятость”, «стеклянный потолок», STEM (наука, технологии, инженерия, математика), Кубок науки, ЮНЕСКО, акселератор для женщин, занимающихся развитием науки и бизнеса, дипломатия мягкой силы, “Индустрия 4.0”, цифровая трансформация.
Abstract. This scientific article analyzes the strategic role of women in science and technology from a sociological and economic perspective. It highlights the impact of gender equality on scientific progress within the framework of the UN Sustainable Development Goals (SDGs), the participation of women scientists in the Industry 4.0 revolution, and new formats of international cooperation.
Keywords: Science, Technology and Innovation (STI), “gender bias”, Glass Ceiling, STEM (science, technology, engineering, mathematics), Science Cup, UNESCO, Science-to-Business Women’s Accelerator, Soft Power Diplomacy, “Industry 4.0”, digital transformation.
References
Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum, 2016.
2. UNESCO. Women in Science. Global Report, 2021.
3. OECD. Bridging the Digital Gender Divide. 2020.
4. Xu L.D., Xu E.L., Li L. Industry 4.0 and human capital development. International Journal of Production Research, 2018.
5. UNESCO. Women in Science. Global Report. Paris, 2023.
6. United Nations. Science, Technology and Innovation for Sustainable Development. New York, 2022.
7. Schiebinger L. Has Feminism Changed Science? Harvard University Press, 2001.
8. Kyuri M. Radioactivity and Modern Physics. Paris, 1911.
9. Franklin R. Molecular Structure of DNA. Nature Journal.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 28.01.2022 yildagi PF-60-sonli “2022-2026- yillarga mo‘ljalangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida” gi farmoni.
11. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 21.02.2022 yildagi 83-sonli “2030-yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishni jadalashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora tadbirlar to‘g‘risida” gi qarori.
12. “Yangi O‘zbekistonda ayollarning ilm-fan taraqiyoti va innovatsion rivojlanish jarayonidagi o‘rni” mavzusidagi respublika ilmiy nazariy anjuman materiallari. Buxoro, 2024.
