BOBURNOMA – TURKIY TARIXIY-ADABIY MEROS DURDONASI

N.O. Quchqarova

Izboskan tumani 3-son texnikumi


Abstract

Anotatsiya. Ushbu maqolada Zahiriddin Muhammad Boburning “Boburnoma” asari turkiy tarixiy-adabiy merosning yuksak namunasi sifatida tahlil qilinadi. Asarda Boburnomaning tarixiy manba, adabiy asar va madaniy yodgorlik sifatidagi ahamiyati yoritiladi. Bobur tomonidan chig‘atoy (turkiy) tilida yozilgan bu asar orqali XV–XVI asrlar Markaziy Osiyo, Afg‘oniston va Hindiston hududlaridagi siyosiy, ijtimoiy hamda madaniy jarayonlar haqqoniy aks ettirilgani ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, Boburnomaning turkiy adabiyot rivojidagi o‘rni, muallifning badiiy uslubi va tarixni jonli tarzda tasvirlash mahorati tahlil qilinadi. Maqola “Boburnoma”ning bugungi ilmiy va madaniy ahamiyatini ochib berishga xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar. Boburnoma, Zahiriddin Muhammad Bobur, turkiy adabiyot, tarixiy manba, chig‘atoy tili, adabiy meros, tarix va adabiyot uyg‘unligi, madaniy meros, manbashunoslik.

Аннотация.В данной статье произведение Захириддина Мухаммада Бабура «Бабурнаме» анализируется как выдающийся образец тюркского историко-литературного наследия. В работе раскрывается значение «Бабурнаме» как исторического источника, литературного произведения и культурного памятника. Показано, что в этом труде, написанном Бабуром на чагатайском (тюркском) языке, достоверно отражены политические, социальные и культурные процессы, происходившие в Центральной Азии, Афганистане и на территории Индии в XV–XVI веках. Кроме того, анализируется роль «Бабурнаме» в развитии тюркской литературы, художественный стиль автора и его мастерство в живом и образном изображении исторических событий. Статья направлена на раскрытие современного научного и культурного значения произведения «Бабурнаме».

Ключевые слова: «Бабурнаме», Захириддин Мухаммад Бабур, тюркская литература, исторический источник, чагатайский язык, литературное наследие, синтез истории и литературы, культурное наследие, источниковедение

Abstract. This article analyzes Zahiriddin Muhammad Babur’s Baburnama as an outstanding example of Turkic historical and literary heritage. The study highlights the significance of the Baburnama as a historical source, a literary work, and a cultural monument. It demonstrates that this work, written by Babur in the Chagatai (Turkic) language, provides an accurate reflection of the political, social, and cultural processes that took place in Central Asia, Afghanistan, and the Indian subcontinent during the fifteenth and sixteenth centuries. In addition, the article examines the role of the Baburnama in the development of Turkic literature, the author’s artistic style, and his mastery in vividly depicting historical events. The article aims to reveal the contemporary scholarly and cultural significance of

Keywords: Baburnama, Zahiriddin Muhammad Babur, Turkic literature, historical source, Chagatai language, literary heritage, the synthesis of history and literature, cultural heritage, source studies.


References

1. Bobur, Z. M. “Boburnoma”. – Toshkent: Fan, 1989. – Asarning asli matni va tarixiy tafsilotlar uchun.

2. Akbar, S. “Zahiriddin Muhammad Bobur va uning merosi”. – Toshkent: Sharq, 2005. – Boburning hayoti va tarixiy faoliyati haqida.

3. Karimov, O. “Turkiy adabiyotda Boburnomaning o‘rni”. – Toshkent, 2010. – Adabiy tahlil va badiiy xususiyatlari.

4. Rashidov, M. “Boburnoma manbashunoslik nuqtai nazaridan”. – Samarqand, 2012. – Asarning manba sifatidagi ahamiyati.

5. Subkhanov, T. “Markaziy Osiyo tarixi va Boburnoma”. – Toshkent, 2008. – Tarixiy kontekst va voqealarni taqqoslash uchun