KONSEPTOSFERA TUSHUNCHASI VA OLIMLARNING TADQIQI
B.A. Isroiljanova
Namangan davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. Mazkur ishda zamonaviy tilshunoslikda konseptosfera tushunchasining nazariy asoslari, uning til, tafakkur va madaniyat bilan uzviy bog‘liqligi yoritiladi. Konseptosfera shaxs va jamiyatning kognitiv dunyoqarashini shakllantiruvchi ko‘p qatlamli tizim sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda D. S. Lixachev, V. V. Krasnix, Z. D. Popova, I. A. Sternin va boshqa olimlarning qarashlari tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar: konseptosfera, konsept, kognitiv lingvistika, til va madaniyat, tafakkur, dunyoqarash, mentallik, milliy ong, individual ong, lingvomadaniyat
Annotation:This paper examines the theoretical foundations of the concept of conceptosphere in modern linguistics and its close relationship with language, thought, and culture. The conceptosphere is interpreted as a multi-layered cognitive system that shapes both individual and collective worldviews. The study is based on the ideas of D. S. Likhachev, V. V. Krasnykh, Z. D. Popova, I. A. Sternin, and other scholars.
Keywords: conceptosphere, concept, cognitive linguistics, language and culture, thinking, worldview, mentality, national consciousness, individual consciousness, linguoculture
Аннотация. В статье рассматриваются теоретические основы понятия концептосферы в современной лингвистике и её связь с языком, мышлением и культурой. Концептосфера интерпретируется как сложная многоуровневая когнитивная система, формирующая индивидуальную и коллективную картину мира. Анализ проводится на основе научных взглядов Д. С. Лихачёва, В. В. Красных, З. Д. Поповой, И. А. Стернина и других исследователей.
Ключевые слова: концептосфера, концепт, когнитивная лингвистика, язык и культура, мышление, картина мира, ментальность, национальное сознание, индивидуальное сознание, лингвокультура
References
1. Красных В. В. Коды и эталоны культуры // Язык, культура, коммуникация. – 2001. – № 16. – С. 5–12.
2. Лихачев Д. С. Концептосфера русского языка // Известия РАН. Серия литературы и языка. – М., 1993. – Т. 52, № 1. – С. 3–9.
3. Попова З. Д., Стернин И. А. Семантико-когнитивный подход как направление когнитивной лингвистики // Vita in lingua : к юбилею профессора С. Г. Воркачева : сб. ст. / отв. ред. В. И. Карасик. – Краснодар : Атриум, 2007. – С. 171–180.
