BEQASAM MATOSINI ZAMONAVIY TO‘QIMACHILIK TALABLARIGA MOSLASHTIRISH ORQALI UNING IQTISODIY VA DIZAYN SALOHIYATINI OSHIRISH

M.O. Umarova

Farg‘ona davlat texnika universiteti

N.M.Abdurazzaqova

Farg‘ona davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya: Mazkur teyzisda an’anaviy beqasam matosining hozirgi to‘qimachilik sanoati sharoitidagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot beqasam matosining narxini keskin pasaytirishdan ko‘ra, uning funksional va estetik qiymatini oshirishga qaratilgan. Arqoq ipida viskoza tolalaridan foydalanish orqali matoga zamonaviy ko‘rinish berish, keng enli mato ishlab chiqarish orqali bichish jarayonidagi chiqindilarni kamaytirish hamda sanoat to‘quv texnologiyalarini joriy etish masalalari yoritilgan. Ushbu yondashuv beqasam matosini milliy an’analarni saqlagan holda zamonaviy kiyim, dizaynerlik mahsulotlari va uy to‘qimachiligi uchun moslashtirish imkonini beradi.

Kalit so‘zlar: beqasam matosi, zamonaviy to‘qimachilik, viskoza tolasi, mato enini kengaytirish, chiqindilarni kamaytirish, dizayn qiymati, sanoat to‘quv texnologiyasi, milliy meros, iqtisodiy samaradorlik, bozor moslashuvi

Annotation: In this thesis explores the potential of adapting traditional beqasam fabric to the requirements of modern textile production. Rather than focusing solely on cost reduction, the study emphasizes increasing the functional and aesthetic value of the fabric. The use of viscose yarn in the weft, the production of wide-width fabrics to reduce cutting waste, and the application of industrial weaving technologies are discussed. This approach enables beqasam fabric to preserve its cultural identity while becoming suitable for modern apparel, designer collections, and home textile products.

Keywords: beqasam fabric, modern textile production, viscose yarn, fabric width expansion, waste reduction, aesthetic value, industrial weaving technology, cultural heritage, economic efficiency, market adaptability

Аннотация: В данной тезисе рассматриваются возможности адаптации традиционной ткани бекасам к требованиям современной текстильной промышленности. Основное внимание уделяется не снижению стоимости, а повышению функциональной и эстетической ценности материала. Анализируется использование вискозной пряжи в утке, производство тканей увеличенной ширины с целью сокращения отходов при раскрое, а также внедрение промышленных ткацких технологий. Такой подход позволяет сохранить национальную самобытность ткани беқасам и расширить сферу её применения в современной одежде, дизайнерских коллекциях и домашнем текстиле.

Ключевые слова: ткань бекасам, современная текстильная промышленность, вискозная пряжа, увеличение ширины ткани, снижение отходов, эстетическая ценность, промышленные ткацкие технологии, культурное наследие, экономическая эффективность, рыночная адаптация


References

1. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi.

Beqasam matosi. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti.

2. Raximov X., Ismoilov A.

To‘qimachilik materialshunosligi. — Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti, 2016.

3. Qodirova D., Abdullayeva M.

Milliy matolar va ularning zamonaviy dizayndagi o‘rni. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.

4. Abdullayev M. “Hunarmandchilik iqtisodiyoti va marketingi”

Toshkent: “Iqtisodiyot” nashriyoti, 2018.

5. “Atlas va adras: tarix, texnologiya va zamonaviylik”

Marg‘ilon Hunarmandchilik Markazi ilmiy to‘plami, 2017.

6. M.O.Umarova., “Milliy avrli gazlama ishlab chiqarish texnologiyasi” , Fargona 2023.

7. M.O. Umarova, talaba N.M. Abdurazzaqova, M. Niyazaliyeva

8. Beqasam: milliy naqshlarda yangi nafas. Scientific-technical journal (STJ FerPI, ФарПИ ИТЖ, НТЖ ФерПИ, 2025, Т.29, спец.выпуск №3) 113-116.

9. Umarova М .О., Abdurazzaqova N.M ., Niyazaliyeva М Beqasam: milliy naqshlarda yangi nafas 58-62

Most read articles by the same author(s)