O‘ZBEK VA RUS XALQLARI TO‘Y FOLKLORIDA KELIN OBRAZI
E.B.Turdialiyeva
Andijon davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. maqolada o‘zbek va rus xalqlari to‘y folklorida kelin obrazi qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Qizning yangi ijtimoiy rolga o‘tishi marosimiy matnlarning janr shakllari (aytimlar, duolar, qo‘shiqlar, ) orqali ochib beriladi. Umumiy motivlar (qizlik bilan xayrlashuv, duo-baraka olish, yangi oilaga kirib borish) hamda madaniy va diniy an’analar bilan bog‘liq milliy o‘ziga xos xususiyatlar aniqlanadi. Kelin obrazi to‘y marosimining asosiy unsuri ekani va jamiyatning qadriyatlar tizimini aks ettirishi haqida xulosa qilinadi.
Kalit so‘zlar: to‘y folklori, kelin obrazi, marosim, qiyosiy tahlil, o‘zbek an’anasi, rus an’anasi, marosimiy poeziya, yig‘itmalar, ezgu tilaklar.
Abstract.the article examines the image of the bride in Uzbek and Russian wedding folklore from a comparative perspective. The genre forms of ritual texts (wishes, instructions, songs, lamentations) are analyzed as a means of revealing the girl’s transition to a new social role. Common motifs (farewell to maidenhood, blessing, inclusion into a new family) as well as national-specific features related to cultural and religious traditions are identified. It is concluded that the image of the bride is a key element of the wedding ritual and reflects the value system of society.
Keywords: wedding folklore, image of the bride, ritual, comparative analysis, Uzbek tradition, Russian tradition, ritual poetry, lamentations, blessings.
Аннотация. В статье рассматривается образ невесты в свадебном фольклоре узбекского и русского народов в сопоставительном аспекте. Анализируются жанровые формы обрядовых текстов (пожелания, наставления, песни, причитания), через которые раскрывается переход девушки в новую социальную роль. Выявляются общие мотивы (прощание с девичеством, благословение, включение в новую семью) и национально-специфические особенности, связанные с культурной и религиозной традицией. Делается вывод о том, что образ невесты выступает ключевым элементом свадебного обряда и отражает ценностные ориентиры общества.
Ключевые слова: свадебный фольклор, образ невесты, обряд, сопоставительный анализ, узбекская традиция, русская традиция, обрядовая поэзия, причитания, благопожелания.
References
1. Аникин В. П. Русский фольклор. — М.: Высшая школа, 2004.
2. Бахтин М. М. Проблемы поэтики народной культуры. — М.: Наука, 1986.
