TALABALAR ILMIY-TEXNIK IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISHDA PSIXOLOGIK VA PEDAGOGIK YONDASHUVLAR

N.N. Tashtemirova

Raqamli texnologiyalar va sun’iy intelektni rivojlantirish ilmiy tadqiqot instituti


Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada talabalarning ilmiy-texnik ijodkorligini rivojlantirishda psixologik va pedagogik yondashuvlarning ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda talabalarning ijodiy fikrlashi, innovatsion faoliyati va mustaqil izlanish ko‘nikmalarini shakllantirishda psixologik omillar - motivatsiya, qiziqish, shaxsiy faollik hamda pedagogik shart-sharoitlarning o‘rni yoritilgan.

Shuningdek, ta’lim jarayonida ilmiy-tadqiqot faoliyatini tashkil etish, loyiha asosida o‘qitish, amaliy mashg‘ulotlar va ijodiy muhitni yaratish orqali talabalarning texnik tafakkurini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Maqolada zamonaviy ta’lim talablariga muvofiq holda talabalarning ilmiy-ijodiy salohiyatini oshirishga qaratilgan pedagogik mexanizmlar ilmiy asoslangan.

Kalit so‘zlar: talabalar ijodkorligi, ilmiy-texnik ijod, pedagogik yondashuv, psixologik omillar, innovatsion tafakkur, ta’limda ijodiy faollik, loyiha asosida o‘qitish, ilmiy-tadqiqot faoliyati, kasbiy kompetensiya.

Аннотация.  В данной статье анализируется значение психолого-педагогических подходов в развитии научно-технического творчества студентов с научно-теоретической точки зрения. В исследовании подчеркивается роль психологических факторов - мотивации, интереса, личной активности и педагогических условий - в формировании у студентов творческого мышления, новаторской деятельности и навыков самостоятельной исследовательской работы.

Также показаны возможности развития технического мышления студентов посредством организации научно-исследовательской деятельности в образовательном процессе, проектного обучения, практических занятий и создания творческой среды. В статье научно обоснованы педагогические механизмы, направленные на повышение научно-творческого потенциала студентов в соответствии с требованиями современного образования.

Ключевые слова: творчество студентов, научно-техническое творчество, педагогический подход, психологические факторы, новаторское мышление, творческая деятельность в образовании, проектное обучение, научно-исследовательская деятельность, профессиональная компетентность.

Abstract.This article analyzes the importance of psychological and pedagogical approaches in the development of students' scientific and technical creativity from a scientific and theoretical perspective. The study highlights the role of psychological factors - motivation, interest, personal activity and pedagogical conditions - in the formation of students' creative thinking, innovative activity and independent research skills.

Also, the possibilities of developing students' technical thinking through the organization of scientific and research activities in the educational process, project-based learning, practical exercises and the creation of a creative environment are shown. The article scientifically substantiates pedagogical mechanisms aimed at increasing the scientific and creative potential of students in accordance with the requirements of modern education.

Keywords: student creativity, scientific and technical creativity, pedagogical approach, psychological factors, innovative thinking, creative activity in education, project-based learning, scientific and research activities, professional competence.


References

1. Абдуллаев Ш.Ш. Talabalar psixologiyasi va ijodiy faollik. Toshkent: Fan, 2021. B. 12-28.

2. Каримов И.А. Ilmiy-texnik ijodkorlikni rivojlantirish metodlari. Tashkent: Ma’naviyat, 2022. B. 45-59.

3. Сафаров Б.Б. Talabalar ilmiy loyihalari va pedagogik yondashuvlar. Samarqand: Universitet nashriyoti, 2023. B. 33-48.

4. Нурматов А.А. Pedagogik psixologiya va ijodiy salohiyat. Tashkent: Universitet, 2022. B. 50-65.

5. Отабеков Р.Т. Talabalar ilmiy-texnik ijodkorligini baholash mezonlari. Buxoro: Ilmiy nashr, 2023. B. 22-36.

6. Гаппаров Б.Н. Talabalar ilmiy-texnik ijodkorligini rivojlantirishda psixologik tayyorgarlikning o‘rni // Pedagogik ta’lim va innovatsiyalar. Tashkent, 2020. №4. B. 45-49.

7. Гаппаров Б.Н. Pedagogik yondashuvlar orqali talabalar ijodiy salohiyatini oshirish // Zamonaviy ta’lim. Samarqand, 2021. №2. B. 61-65.

8. Гаппаров Б.Н. Talabalar ijodkorligini shakllantirishda innovatsion muhitning ahamiyati // Ijtimoiy-gumanitar fanlar axborotnomasi. Tashkent, 2022. №3. B. 78-82.

9. Гаппаров Б.Н. Ilmiy-texnik loyihalarda talabalar psixologiyasini qo‘llash // Pedagogika va psixologiya muammolari. Buxoro, 2023. №1. B. 54-58.

10. Гаппаров Б.Н. Talabalar ilmiy-texnik ijodkorligini rag‘batlantirishda milliy qadriyatlarning pedagogik roli // Ta’lim va tarbiya. Tashkent, 2024. №2. B. 33-37.