JADIDCHILIK G‘OYALARI VA JAMIYAT YUKSALISHI: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL

N.F. Farxodjonova

Farg‘ona davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada jadidchilik harakatining jamiyat yuksalishidagi o‘rni tarixiy, ijtimoiy va falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Jadidlar ilgari surgan ma’rifatparvarlik, islohotchilik, milliy uyg‘onish va modernizatsiya g‘oyalari jamiyat taraqqiyotining muhim omili sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda jadidlarning ta’lim, matbuot, milliy ong va ijtimoiy islohotlar borasidagi qarashlari zamonaviy jamiyat rivoji bilan uzviy bog‘liqlikda yoritiladi.

Kalit so‘zlar: jadidchilik, jamiyat yuksalishi, ma’rifatparvarlik, milliy uyg‘onish, modernizatsiya, ijtimoiy islohot, taraqqiyot.

Аннотация.  В данной статье анализируется роль джадидского движения в подъёме общества с исторической, социальной и философской точек зрения. Просветительские, реформаторские, национально-возрожденческие и модернизационные идеи, выдвинутые джадидами, рассматриваются как важный фактор общественного развития. В исследовании взгляды джадидов на образование, печать, формирование национального самосознания и социальные реформы освещаются в тесной взаимосвязи с развитием современного общества.

Ключевые слова: джадидизм, общественный подъём, просветительство, национальное возрождение, модернизация, социальные реформы, развитие.

Abstract.This article analyzes the role of the Jadid movement in the advancement of society from historical, social, and philosophical perspectives. The ideas of enlightenment, reformism, national awakening, and modernization promoted by the Jadids are examined as significant factors of social development. The study highlights the Jadids’ views on education, the press, national consciousness, and social reforms in close connection with the development of contemporary society.

Keywords: Jadidism, social advancement, enlightenment, national awakening, modernization, social reform, development.


References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning “Jadidlar: milliy o‘zlik, istiqlol va davlatchilik g‘oyalari” mavzusidagi konferensiyadagi nutqidan. Toshkent, 2023-yil, 11-dekabr.

2. Qosimov Begali. Milliy uyg‘onish. – T.: Ma’naviyat. 2002. -B.49.

3. Farxodjonova N. Jadidlar g‘oyalarining jamiyat ma’naviy-ma’rifiy hayotiga ta’siri //Tamaddun nuri jurnali. – 2025. – Т. 4. – №. 67. – С. 252-255.

4. Qodirov B. Ona yurt fidoyilari / Munavvar qori Abdurashidxonov ilm-ma’rifat targ‘ibotchisi. - Т.: “Ma’naviyat”, 2024.