BOSHLANG‘ICH SINFLARDA MATEMATIKA DARSLARINI TIL O‘RGANISH BILAN INTEGRATSIYALASH ASOSIDA MUSTAQIL FIKRLOVCHI SHAXSNI TARBIYALASH
O.O.Xakimova
Fargʻona davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda matematika darslarini til o‘rganish bilan integratsiyalash asosida tashkil etishning pedagogik va metodik jihatlari yoritilgan. Fanlararo integratsiyaning mohiyati, matematika va til fanlarining o‘zaro bog‘liqligi hamda bunday yondashuvning o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, mantiqiy tafakkur va nutqiy kompetensiyalarni rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Maqolada integratsiyalashgan darslar orqali o‘quvchilarning bilish faolligini oshirish, masalalarni tahlil qilish, fikrni og‘zaki va yozma ifodalash ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari ochib berilgan. Shuningdek, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh va psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda matematik mazmunni til vositalari orqali o‘zlashtirish samaradorligi asoslab berilgan.
Kalit so‘zlar: boshlang‘ich ta’lim, fanlararo integratsiya, matematika ta’limi, ona tili, nutqni rivojlantirish, mustaqil fikrlash, mantiqiy tafakkur, kompetensiyaviy yondashuv.
Аннотация. В данной статье рассматриваются педагогические и методические аспекты организации уроков математики в начальных классах на основе интеграции языкового обучения. Научно и теоретически анализируются сущность междисциплинарной интеграции, взаимосвязь математики и языка, а также роль такого подхода в развитии самостоятельного мышления, логического мышления и речевых компетенций у учащихся. В статье раскрываются возможности повышения познавательной активности учащихся, навыков анализа проблем и формирования устной и письменной речи посредством интегрированных уроков. Также обосновывается эффективность освоения математического содержания с помощью языковых средств с учетом возрастных и психологических особенностей учащихся начальной школы.
Ключевые слова: начальное образование, междисциплинарная интеграция, математическое образование, родной язык, развитие речи, самостоятельное мышление, логическое мышление, компетентностный подход.
Abstract. This article discusses the pedagogical and methodological aspects of organizing mathematics lessons in primary grades based on the integration of language learning. The essence of interdisciplinary integration, the interrelationship of mathematics and language subjects, and the role of such an approach in the development of independent thinking, logical thinking, and speech competencies in students are scientifically and theoretically analyzed. The article reveals the possibilities of increasing students' cognitive activity, analyzing problems, and forming oral and written expression skills through integrated lessons. It also substantiates the effectiveness of mastering mathematical content through language tools, taking into account the age and psychological characteristics of primary school students.
Keywords: primary education, interdisciplinary integration, mathematics education, native language, speech development, independent thinking, logical thinking, competency-based approach.
References
1. Abdullaeva, M. Boshlang‘ich ta’limda fanlararo integratsiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021. – 168 b.
2. Ashurova, D. A. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida mustaqil fikrlashni rivojlantirish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 152 b.
3. Davletshin, M. G. Yosh va pedagogik psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 320 b.
4. G‘ofurov, A., Rahimov, Sh. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Sharq, 2022. – 240 b.
5. Ismoilova, N. J. Boshlang‘ich ta’limda kompetensiyaviy yondashuv. – Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2021. – 180 b.
6. Karimova, S. B. O‘quvchilarda nutqiy kompetensiyani shakllantirishning pedagogik asoslari. – Toshkent: Fan, 2020. – 146 b.
7. Xasanboyev, J., To‘raqulov, X. Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Sharq, 2018. – 304 b.
