IMPLICIT PRAGMATIC MEANING IN LITERARY TRANSLATION AND TRANSFORMATIONAL STRATEGIES

F.D. Sharipova

University of Science and Technologies


Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqola (konferensiya uchun standart formatda taxminan 4–5 sahifa) badiiy tarjimada implitsit pragmatik ma’noning muammosini hamda ushbu ma’noni nishon tilida ifodalashda qo‘llaniladigan transformatsion strategiyalarni tadqiq etadi. Implitsit pragmatik ma’no implikatura, presuppozitsiya, kinoya, baholovchi munosabat va madaniy jihatdan singdirilgan inferensiya orqali namoyon bo‘lib, u lingvistik shaklda bevosita kodlanmaganligi sababli badiiy tarjimaning eng murakkab jihatlaridan biri hisoblanadi. Pragmatika nazariyasi va tarjimashunoslikka tayangan holda, maqolada ingliz–rus va ingliz–o‘zbek tarjima amaliyotidan olingan autentik badiiy materiallar, shuningdek, ingliz adabiyotining kanonik matnlari asosida sifat tahlili taqdim etiladi.

Kalit so‘zlar: badiiy tarjima, pragmatika, implitsit ma’no, pragmatik ekvivalentlik, transformatsion strategiyalar.

Аннотация: В данной статье (объёмом примерно 4–5 страниц в стандартном конференционном формате) рассматривается проблема имплицитного прагматического значения в художественном переводе, а также трансформационные стратегии, используемые для его передачи на языке перевода. Имплицитное прагматическое значение, реализуемое посредством импликатуры, пресуппозиции, иронии, оценочной позиции и культурно обусловленной инференции, представляет собой один из наиболее сложных аспектов художественного перевода, поскольку оно редко бывает непосредственно закодировано в языковой форме. Опираясь на теорию прагматики и переводоведение, в статье предлагается качественный анализ аутентичного художественного материала из практики англо–русского и англо–узбекского перевода, а также канонических текстов английской художественной литературы.

Ключевые слова: художественный перевод, прагматика, имплицитное значение, прагматическая эквивалентность, трансформационные стратегии.

Abstract. This article (approximately 4–5 pages in standard conference format) examines the problem of implicit pragmatic meaning in literary translation and the transformational strategies employed to render such meaning in the target language. Implicit pragmatic meaning, realized through implicature, presupposition, irony, evaluative stance, and culturally embedded inference, constitutes one of the most challenging aspects of literary translation, as it is rarely encoded directly in linguistic form.

Keywords: literary translation, pragmatics, implicit meaning, pragmatic equivalence, transformational strategies


References

1. Baker, M. (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation. London: Routledge.

2. Grice, H. P. (1975). Logic and conversation. In P. Cole & J. L. Morgan (Eds.), Syntax and Semantics (Vol. 3). New York: Academic Press.

3. Hatim, B., & Mason, I. (1997). The Translator as Communicator. London: Routledge.

4. Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press.

5. Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. London: Prentice Hall.

6. Nida, E. A. (1964). Toward a Science of Translating. Leiden: Brill.

7. Salomov, G‘. (2001). Tarjima nazariyasiga kirish. Toshkent: Fan.

8. Qodirova, N. Q. (2015). Badiiy tarjimada pragmatik omillar. O‘zbek tilshunosligi masalalari, 4, 45–52.