AYOLLAR TADBIRKORLIGI ORQALI YASHIL IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASINING QIYOSIY TAHLILI
M.M.Usmonova
Qarshi davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. Ushbu ishda xalqaro tajriba asosida ayollar tadbirkorligining «yashil» iqtisodiyotni rivojlantirishdagi o‘rni tadqiq etilgan. Ayollar rahbarlik qilayotgan «yashil» korxonalarni qo‘llab-quvvatlashning samarali xorijiy mexanizmlari, jumladan davlat siyosati, moliyaviy instrumentlar, malaka oshirish dasturlari va innovatsion yondashuvlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari ayollar tadbirkorlarining qayta tiklanuvchi energiya, ekologik toza ishlab chiqarish, «yashil» qishloq xo‘jaligi, chiqindilarni boshqarish va aylanma iqtisodiyot sohalari orqali barqaror rivojlanishga salmoqli hissa qo‘shayotganini ko‘rsatadi. Qiyosiy tahlil asosida qo‘llab-quvvatlashning samarali modellari aniqlanib, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik ta’siri baholangan hamda muvaffaqiyatli xorijiy tajribani milliy sharoitga moslashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Abstract. This study examines the role of women’s entrepreneurship in advancing the green economy based on international experience. It analyzes effective foreign support mechanisms for women-led green enterprises, including public policy frameworks, financial instruments, capacity-building programs, and innovative approaches. The findings demonstrate that women entrepreneurs make a significant contribution to sustainable development through initiatives in renewable energy, environmentally friendly production, green agriculture, waste management, and circular economy models. A comparative analysis identifies effective support models, assesses their socio-economic and environmental impacts, and formulates practical recommendations for adapting successful international practices to national contexts.
Аннотация. В работе исследуется вклад женского предпринимательства в развитие «зеленой» экономики на основе международного опыта. Анализируются эффективные зарубежные механизмы поддержки «зеленых» предприятий, возглавляемых женщинами, включая государственную политику, финансовые инструменты, программы развития компетенций и инновационные подходы. Показано, что женщины-предприниматели играют значимую роль в обеспечении устойчивого развития через проекты в сфере возобновляемой энергетики, экологически чистого производства, «зеленого» сельского хозяйства, управления отходами и циркулярной экономики. Сравнительный анализ позволяет выявить результативные модели поддержки и оценить их социально-экономическое и экологическое воздействие, а также сформулировать практические рекомендации по адаптации успешного зарубежного опыта к национальным условиям.
Kalit so‘zlar: ayollar tadbirkorligi, yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, xorijiy tajriba, yashil innovatsiya, ekologik barqarorlik, ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish, aylanma iqtisodiyot, qayta tiklanadigan energiya, ekologik toza biznes.
Keywords: women’s entrepreneurship, green economy, sustainable development, foreign experience, green innovation, environmental sustainability, women’s empowerment, circular economy, renewable energy, environmentally friendly business.
Ключевые слова: женское предпринимательство, «зеленая» экономика, устойчивое развитие, зарубежный опыт, «зеленые» инновации, экологическая устойчивость, расширение прав и возможностей женщин, циркулярная экономика, возобновляемая энергия, экологически чистый бизнес.
References
1. BMT Taraqqiyot dasturi (UNDP). Ayollar tadbirkorligini rivojlantirish va yashil iqtisodiyotga o‘tish bo‘yicha global tajriba. - Toshkent: BMTTD O‘zbekiston vakolatxonasi, 2022. - 78 b.
2. Jahon banki. Yashil iqtisodiyot va gender tengligi: ayol tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlashning xalqaro amaliyoti. - Vashington: Jahon banki, 2021. - 96 b.
3. Xalqaro Mehnat Tashkiloti (XMT). Ayollar tadbirkorligi va rivojlanishi: yashil ish o‘rinlari rivojlanish istiqbollari. - Jeneva: XMT nashriyoti, 2020. - 64 b.
4. Yevropa Ittifoqi Komissiyasi. Yashil iqtisodiyotda ayollar ishtirokini strategiyalari. - Bryussel: Yevropa Komissiyasi, 2020. - 85 b.
5. Beer, N. Ayollar tadbirkorligi va boshqaruv: nazariy va amaliy ishlar. - London: Routledge, 2018. - 245 b.
6. Verheul I., Stel A. van, Thurik R. Ayollar tadbirkorligi va iqtisodiy tadbirkorlik: yashil innovatsiyalar kontekstida. - Cheltenxem: Edvard Elgar nashriyoti, 2019. - 198 b.
