NEMIS VA O‘ZBEK FRAZEOLOGIZMLARDAGI ETNOMADANIY BELGILARNI INNOVATION TA’LIM TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA O‘QITISH
Sh.M.Yusufjonova
Farg`ona davlat universiteti
G.A.Ergashova
Farg`ona davlat universiteti
Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada nemis va o‘zbek tillaridagi frazeologik birliklarda etnomadaniy belgilar ifodalanishi qiyosiy-lingvomadaniy yo‘nalishda tahlil qilinadi hamda ushbu birliklarni o‘qitishni ta’lim va innovatsiya bilan bog‘lovchi metodik model taklif etiladi. Frazeologizmlar “madaniy xotira”ni saqlovchi til qatlamlaridan biri sifatida talqin qilinib, ularda milliy turmush tarzi, axloqiy me’yorlar, ijtimoiy rollar va qadriyatlar tizimi qanday kodlanishi konseptual asosda ochib beriladi. Tadqiqot nazariy-metodik xarakterga ega: tavsifiy-analitik, qiyosiy-tipologik, semantik-komponent, lingvomadaniy va kontekstual yondashuvlar bilan bir qatorda, innovatsion didaktika nuqtayi nazaridan kompetensiyaga yo‘naltirilgan o‘qitish, korpusga asoslangan o‘rganish, vaziyatli o‘qitish, loyiha asosida ta’lim, raqamli resurslardan foydalanish va rubrika-portfel baholash mexanizmlari asoslanadi.
Kalit so‘zlar: frazeologiya, etnomadaniyat, lingvomadaniyat, madaniy kod, interkultural kompetensiya, innovatsion ta’lim, korpusga asoslangan o‘qitish, vaziyatli yondashuv, loyiha metodi, rubrika.
Abstract. This article presents a comparative linguocultural analysis of ethnocultural features in German and Uzbek phraseological units and proposes a teaching model integrating education and innovation. Phraseological units are viewed as carriers of cultural memory reflecting national lifestyle, values, and social norms. The study is theoretical and methodological in nature, employing comparative, semantic, linguocultural, and contextual approaches, alongside innovative teaching methods such as competency-based, corpus-based, situational, and project-based learning. The results show that teaching phraseology through the unity of language, culture, and communicative context effectively develops intercultural competence and pragmatic and translation skills.
Keywords: phraseology, ethnoculture, linguoculture, cultural code, intercultural competence, innovative education.
Aннотация. В статье проводится сопоставительный лингвокультурологический анализ этнокультурных особенностей фразеологических единиц немецкого и узбекского языков и предлагается методическая модель их обучения с опорой на инновационные подходы. Фразеология рассматривается как носитель культурной памяти, отражающий национальный образ жизни, ценности и социальные нормы. Исследование носит теоретико-методический характер и опирается на сравнительный, семантический, лингвокультурный и контекстуальный подходы, а также на современные дидактические технологии. Показано, что обучение фразеологии в единстве языка, культуры и коммуникативной ситуации способствует развитию межкультурной компетенции и переводческих навыков.
Ключевые слова: фразеология, этнокультура, лингвокультура, культурный код, межкультурная компетенция, инновационное обучение.
References
1.Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent, 2008.
2.Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar. – Toshkent, 2016.
3.Ishmuhamedov R. Ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent, 2013.
4.Saidahmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar. – Toshkent, 2012.
5.Teliya V.N. Russkaya frazeologiya. Moskva, 1996.
6.Kunin A.V. Kurs frazeologii. Moskva, 1996.
7.Maslova V.A. Lingvokulturologiya. Moskva, 2001.
8.Stepanov Yu.S. Konstanty. Moskva, 2004.
9.Burger H. Phraseologie. Berlin, 2010.
10.Humboldt W. von. On Language. Cambridge, 1988.
11.Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining frazeologik lug‘ati. Toshkent, 1992.
