MARKAZIY OSIYO MAMLAKATLARI O‘RTASIDAGI TRANSCHEGARAVIY IQTISODIY MUNOSABATLARNING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH OMILLARI

D.Sh.Karimova

Farg‘ona davlat universiteti


Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqolada Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi transchegaraviy iqtisodiy munosabatlarning shakllanishi va rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilindi. Mintaqa davlatlari o‘rtasida savdo oqimlarining faollashuvi, transport-logistika yo‘nalishlarining tiklanishi va iqtisodiy hamkorlikning kengayishi integratsiya jarayonlarining kuchayganini ko‘rsatadi. Tadqiqot davomida savdo tuzilmasidagi nomutanosibliklar, logistika cheklovlari va suv-energiya bog‘liqligi asosiy muammolar sifatida aniqlanib, ularni yumshatish bo‘yicha institutsional va amaliy yechimlar taklif etildi. Taklif etilgan yondashuvlar mintaqaviy iqtisodiy hamkorlikning barqarorligini oshirishga xizmat qiladi.

Annotation. This article analyzes the factors influencing the formation and development of cross-border economic relations among Central Asian countries. The revitalization of trade flows, the restoration of transport and logistics routes, and the expansion of economic cooperation indicate the strengthening of regional integration processes. The study identifies key challenges such as imbalances in the trade structure, logistical constraints, and the water-energy nexus, and proposes institutional and practical solutions to mitigate them. The suggested approaches contribute to enhancing the stability and effectiveness of regional economic cooperation.

Аннотация. В данной статье проанализированы факторы, влияющие на формирование и развитие трансграничных экономических отношений между странами Центральной Азии. Активизация торговых потоков, восстановление транспортно-логистических направлений и расширение экономического сотрудничества свидетельствуют об укреплении процессов региональной интеграции. В ходе исследования были выявлены основные проблемы, такие как дисбалансы в структуре торговли, логистические ограничения и водно-энергетическая взаимосвязь, а также предложены институциональные и практические меры по их смягчению. Предлагаемые подходы способствуют повышению устойчивости и эффективности регионального экономического сотрудничества.

Kalit so‘zlar: transchegaraviy iqtisodiy munosabatlar; mintaqaviy integratsiya; savdo oqimlari; logistika; suv-energiya bog‘liqligi; iqtisodiy hamkorlik; mintaqaviy bozor; Markaziy Osiyo.

Keywords: cross-border economic relations; regional integration; trade flows; logistics; water-energy nexus; economic cooperation; regional market; Central Asia.

Ключевые слова: трансграничные экономические отношения; региональная интеграция; торговые потоки; логистика; водно-энергетическая взаимосвязь; экономическое сотрудничество; региональный рынок; Центральная Азия.


References

1. Markaziy Osiyo yangi davr ostonasida. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy sayti, 13 noyabr 2025.URL: https://president.uz/en/lists/view/8653

2. O‘zbekiston Prezidenti yangi formatdagi mintaqaviy hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlarini ko‘rsatib o‘tdi. Yuz.uz, rasmiy axborot portali.

URL:https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston-prezidenti-yangi-formatdagi-mintaqaviy-hamkorlikning-ustuvor-yonalishlarini-korsatib-otdi

3. Linn J.F., & Pidufala O. (2008). The Experience with Regional Economic Cooperation Organizations: Lessons for Central Asia. Wolfensohn Center for Development, Working Paper No. URL: https://ssrn.com/abstract=1301631

4. CAREC 2030 Strategy. Central Asia Regional Economic Cooperation Program (CAREC). URL: https://carecprogram.org

5. CERR (Center for Economic Research and Reforms). Uzbekistan’s Trade with Central Asian Countries, January-October 2025. National Statistics Committee data asosida.