XROMATOGRAFIK TAHLIL USULLARINING SANOAT VA LABORATORIYA ISHLANMALARIDAGI O‘RNI

S.Sh.Suyunova

Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti

D.M.Abdiyeva

Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti

Z.B.Xalilova

Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti


Abstract

Annotatsiya. Xromatografiya - bu murakkab aralashmalardagi moddalarni ajratish, aniqlash va miqdoriy tahli qilishga imkon beruvchi keng qo‘llaniladigan analitik usullar guruhidir. Ushbu tezis xromatografik tahlil usullarining (gaz xromatografiyasi, yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi, yupqa qatlamli xromatografiya va boshqalar) sanoat va ilmiy laboratoriya ishlaridagi ahamiyatini tahlil qiladi. Usullarning farmatsevtika, ekologiya, neft-kimyo, oziq-ovqat sanoati va biotexnologiya kabi sohalarda qo‘llanilishi, ularning mahsulot sifatini nazorat qilish, ekologik monitoringni amalga oshirish, yangi moddalarni tadqiq qilish va biologiik faol birikmalarni tozalashdagi o‘rni ko‘rsatilgan. Xromatografiyaning asosiy afzalliklari - yuqori aniqlik, sezgirlik, tezlik va ko‘p qirrali qo‘llanilishidir. U ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish, standartlarga muvofiqligini ta’minlash va ilmiy tadqiqotlarning ishonchlilik asosini yaratishda muhim rol o‘ynaydi.

Annotation. Chromatography is a widely used group of analytical methods that enables the separation, identification, and quantitative analysis of substances in complex mixtures. This thesis analyzes the significance of chromatographic analysis methods (gas chromatography, high-performance liquid chromatography, thin-layer chromatography, etc.) in industrial and scientific laboratory work. The application of these methods in fields such as pharmaceuticals, ecology, petrochemicals, food industry, and biotechnology is examined, highlighting their role in product quality control, environmental monitoring, research of new substances, and purification of biologically active compounds. The main advantages of chromatography are high accuracy, sensitivity, speed, and versatility. It plays a crucial role in optimizing production processes, ensuring compliance with standards, and establishing a reliable foundation for scientific research.

Аннотация. Хроматография - это широко используемая группа аналитических методов, позволяющая разделять, идентифицировать и количественно анализировать вещества в сложных смесях. В данной тезисе анализируется значение хроматографических методов анализа (газовой хроматографии, высокоэффективной жидкостной хроматографии, тонкослойной хроматографии и др.) в промышленных и научно-лабораторных работах. Рассматривается применение методов в таких областях, как фармацевтика, экология, нефтехимия, пищевая промышленность и биотехнология, подчеркивается их роль в контроле качества продукции, экологическом мониторинге, исследовании новых веществ и очистке биологически активных соединений. Основные преимущества хроматографии - высокая точность, чувствительность, скорость и универсальность. Она играет ключевую роль в оптимизации производственных процессов, обеспечении соответствия стандартам и создании надежной основы для научных исследований.

Kalit so‘zlar: xromatografiya, analitik usul, gaz xromatografiyasi (GC), yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC), farmatsevtika, ekologik monitoring, biotexnologiya, sifat nazorati, ajratish, tahlil qilish.

Keywords: chromatography, analytical method, gas chromatography (GC), high-performance liquid chromatography (HPLC), pharmaceuticals, environmental monitoring, biotechnology, quality control, separation, analysis.         

Ключевые слова: хроматография, аналитический метод, газовая хроматография (ГХ), высокоэффективная жидкостная хроматография (ВЭЖХ), фармацевтика, экологический мониторинг, биотехнология, контроль качества, разделение, анализ.


References

1. Vikipediya - Xromatografiya. (2024). Xromatografiya usulining kashf etilishi va uning sanoat va laboratoriyadagi ahamiyati.

2. Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti. (2023). Xromatografik analiz usullari: sezgirlik va tanlab ta'sir etish.

3. Skug D., Xoller F., Nieman T. (2017). Analitik kimyo asoslari.

4. Aripov A.I. (2020). Sanoat kimyoviy texnologiyasi va tahlil usullari. Tashkent: Fan.

Most read articles by the same author(s)