RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA OLIY TA’LIMDA VIRTUAL SIMULYATSIYA TIZIMLARINING RIVOJI VA KOMPYUTER TARMOQLARI FANINI O‘QITISHDAGI ZAMONAVIY MUAMMOLAR

O.S. Abdullaeva

Namangan davlat texnika universiteti

D.Sh. Yo‘ldosheva

Namangan davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya. Oliy ta’lim tizimida virtual simulyatsiya tizimlari rivojlanib borayotgan texnologiya sifatida kompyuter tarmoqlari fanini o‘qitishda muhim ro‘l o‘ynamoqda. Ushbu maqolada virtual simulyatsiya tizimlarining hozirgi holati va kompyuter tarmoqlari o‘qitishdagi muammolar sistematik adabiyotlar sharhi orqali tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, virtual simulyatsiya tizimlari talabalar o‘qitish samaradorligini 20-25% ga oshirishi mumkin, ammo infrastruktura cheklovlari, texnik murakkablik, o‘qituvchilar tayyorligi va sog‘liq masalalari kabi muammolar mavjud. Ushbu masalalarni hal qilish uchun pedagogik va texnologik yondashuvlar taklif etiladi. Tadqiqot O‘zbekiston oliy ta’lim kontekstida ham qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan umumiy tendentsiyalarni ochib beradi.

Аннотация. Системы виртуального моделирования, как перспективная технология в высшем образовании, играют важную роль в преподавании компьютерных сетей. В данной статье на основе систематического обзора литературы анализируется текущее состояние систем виртуального моделирования и проблемы преподавания компьютерных сетей. Результаты исследования показывают, что системы виртуального моделирования могут повысить эффективность обучения студентов на 20-25%, однако существуют такие проблемы, как ограничения инфраструктуры, техническая сложность, готовность преподавателей и проблемы со здоровьем. Для решения этих проблем предлагаются педагогические и технологические подходы. Исследование выявляет общие тенденции, которые могут быть применены и в контексте высшего образования в Узбекистане.

Abstract. Virtual simulation systems, as an emerging technology in higher education, are playing an important role in teaching computer networks. This article analyzes the current state of virtual simulation systems and the problems in teaching computer networks through a systematic literature review. The results of the study show that virtual simulation systems can increase student learning efficiency by 20-25%, but there are problems such as infrastructure limitations, technical complexity, teacher readiness, and health issues. Pedagogical and technological approaches are proposed to address these issues. The study reveals general trends that can also be applied in the context of higher education in Uzbekistan.

Kalit so‘zlar: virtual simulyatsiya, oliy ta’lim, kompyuter tarmoqlari, ta’lim muammolari, VR/AR, raqamli ta’lim, infrastruktura cheklovlari.

Ключевые слова: виртуальное моделирование, высшее образование, компьютерные сети, проблемы образования, VR/AR, цифровое образование, ограничения инфраструктуры.

Keywords: virtual simulation, higher education, computer networks, educational problems, VR/AR, digital education, infrastructure limitations.


References

1. Challenges, Benefits, and Perspectives on the Use of Virtual Laboratories in Computer Networks Teaching: A Systematic Mapping. ResearchGate, 2026.

2. APPLICATION OF VIRTUAL SIMULATION TECHNOLOGY IN COMPUTER SCIENCE EXPERIMENT TEACHING. UPUBScience, 2024.

3. Virtual reality in education: global trends, challenges, and impacts. SpringerLink, 2025.

4. Opportunities overcome challenges in adopting immersive virtual reality in online learning. ScienceDirect, 2024.

5. Virtual Simulation Teaching for Deep Integration of Industry and Education. ACM, 2025.

6. Research on the learning experience of virtual simulation class. PMC, 2023.

7. Present and Future Trends of Virtual Simulation in Education. Sage Journals, 2025.

8. Effect of Virtual Simulation Teaching System on Learning. JESTR, 2023.

9. Opportunities and Challenges for Teaching Simulation Learning. JITE, 2023.

10. Work-in-Progress—Designing a Virtual Reality Simulation. Immersive Learning Research, 2024.