TA’LIM MUASSASALARIDA FISHING VA SOTSIAL MUHANDISLIK HUJUMLARIGA QARSHI KIBERXAVFSIZLIK SAVODXONLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI

D. A. Soliyeva

Qarshi davlat texnika universiteti


Abstract

Annotatsiya:  Mazkur tadqiqotda ta’lim muassasalari muhitida talaba va o‘quvchilarning kiberxavfsizlikka oid bilimlarini tizimli ravishda oshirish mexanizmlari tahlil qilingan. Ayniqsa, eng ko‘p tarqalgan fishing va sotsial muhandislik hujumlarining psixologik aspektlari hamda ularga qarshi barqaror immunitetni shakllantirishning metodik asoslari ishlab chiqilgan. Tadqiqot doirasida kiberxavfsizlik savodxonligini oshirishning kutilayotgan samaradorligi prognoz qilinib, yoshlarning virtual makonda xavfsiz harakatlanish ko‘nikmalarini tizimli baholash metodikasi taklif etilgan.

Аннотация: В данном исследовании анализируются механизмы систематического повышения уровня знаний в области кибербезопасности у учащихся и школьников в образовательных учреждениях. В частности, рассматриваются психологические аспекты наиболее распространенных фишинговых атак и атак с использованием методов социальной инженерии, а также разрабатываются методологические основы формирования устойчивой защиты от них. В рамках исследования прогнозируется ожидаемая эффективность повышения уровня грамотности в области кибербезопасности и предлагается методология систематической оценки навыков молодых людей по безопасному перемещению в виртуальном пространстве.

Abstract: This study analyzes the mechanisms for systematically increasing the cybersecurity knowledge of students and pupils in the environment of educational institutions. In particular, the psychological aspects of the most common phishing and social engineering attacks and the methodological foundations for building sustainable immunity against them are developed. As part of the study, the expected effectiveness of increasing cybersecurity literacy is forecasted and a methodology for systematically assessing the skills of young people to navigate safely in virtual space is proposed.

Kalit so‘zlar:  Kiberxavfsizlik, fishing, sotsial muhandislik,  raqamli transformatsiya, kiber-immunitet, raqamli savodxonlik,  ikki faktorli autentifikatsiya, kiber-gigiyena.

Ключевые слова: Кибербезопасность, фишинг, социальная инженерия, цифровая трансформация, кибер-иммунитет, цифровая грамотность, двухфакторная аутентификация, кибергигиена.

Keywords: Cybersecurity, phishing, social engineering, digital transformation, cyber-immunity, digital literacy, two-factor authentication, cyber-hygiene.


References

1. O‘zbekiston Respublikasining “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent: 2022-yil 15-aprel, O‘RQ-764-son.

2. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2022.

3. Mitnik K. Aldash san’ati (The Art of Deception). – Moskva: Alpina Pablisher, 2019.

4. O‘zbekiston Respublikasi Kiberxavfsizlik markazi davlat unitar korxonasi rasmiy sayti – www.uzcert.uz.

5. G‘aniyev S.K., Karimov M.M., Tashev K.A. Axborot xavfsizligi. – Toshkent: “Aloqachi”, 2023.

6. Zaynutdinova M.B. Kiberxavfsizlik asoslari. – Toshkent: TUIT, 2024