QIZIL LAVLAGI (BETA VULGARIS L.) BARGLARI TARKIBIDAGI MAKRO VA MIKROELEMENTLAR TAHLILI VA DORIVOR XUSUSIYATLARI

M.X.Xamdamova

ADU

Yu.T.Isayev

ADU


Abstract

Annotatsiya: Ushbu ishda induktiv bogʻlangan plazmali optik emission spеktromеtriya (IBP-OES) mеtodi yordamida qizil lavlagi (Beta vulgaris L.) barglarining makro- va microelement tarkibini oʻrganish va ularnng miqdorini aniqlash boʻyicha olib borilgan ekspеrimеntal tadqiqotlar natijalari haqida ma'lumotlar kеltirilgan. Tadqiqotlar natijasida lavlagi barglari kaliy, kalsiy, magniy, temir, margans kabi muhim mineral elementlarga boy ekani aniqlangan. Ushbu elementlar inson organizmida qon hosil bo‘lishi, yurak-qon tomir tizimi faoliyati, modda almashinuvi va immunitetni mustahkamlashda muhim rol o‘ynashi ilmiy manbalarda qayd etilgan. Shuningdek, olingan natijalar qizil lavlagi barglaridan parhezbop va shifobaxsh mahsulotlar ishlab chiqishda ilmiy asoslashda foydalanish mumkinligi ko`rsatildi.

Kalit so‘zlar: qizil lavlagi, makroelementlar, mikroelementlar, induktiv bogʻlangan plazmali optik emission spеktromеtriya.

Kalit so‘zlar: qizil lavlagi, makroelementlar, mikroelementlar, индуктив боғланган плазмали оптик эмиссион спектрометрия.

Аннотация. В данной работе представлены результаты проведенных экспериментальных исследований по изучению макро- и микроэлементного состава и их количественного определения в листьях красной свеклы (Beta vulgaris L.) с помощью оптической эмиссионной спектрометрии с индуктивно связанной плазмой (IBP-OES). В результате исследований установлено, что листья свёклы богаты такими важными минеральными элементами, как натрий, калий, кальций, магний, железо и марганец. В научной литературе отмечается, что данные элементы играют важную роль в процессах кроветворения, функционировании сердечно-сосудистой системы, обмене веществ и укреплении иммунитета человека. Также, показано возможность использования полученных результатов в научном обосновании использования листьев свёклы при разработке диетических и целебных продуктов.

Ключевые слова: красная свёкла, макроэлементы, микроэлементы, оптическая эмиссионная спектрометрия.

Annotation. This study presents the results of experimental research conducted to investigate the macro- and microelement composition of red beet ( Beta vulgaris L.) leaves and to determine their quantities using the inductively coupled plasma optical emission spectrometry (ICP-OES) method. The results showed that beet leaves are rich in essential mineral elements such as potassium, calcium, magnesium, iron, and manganese. According to scientific sources, these elements play an important role in blood formation, cardiovascular system function, metabolism, and strengthening the immune system in the human body. In addition, the obtained results indicate that red beet leaves can be scientifically justified for use in the development of dietary and medicinal products..

Keywords: red beet, leaves, macroelements, microelements, mineral substances, medicinal properties.


References

1. To‘raqulov X.T. Dorivor o‘simliklar kimyosi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2015.

2. Jo‘rayev R.J., Karimov A.A. O‘simlik xomashyolarining biokimyosi. – Toshkent: Fan, 2018

3. Abdullayev S.A. Dorivor o‘simliklar va ularning farmakologik xususiyatlari. – Toshkent: Ibn Sino nomidagi nashriyot, 2016. https://library.ziyonet.uz