SUVDAGI OG‘IR METALLARNI TAHLIL QILISH UCHUN AAS VA ICP TEXNIKALARIDAGI SO‘NGGI YUTUQLARI
Yo.T.Axmadjonova
Jizzax davlat pedagogika universiteti
Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada suvdagi og‘ir metallarni, xususan rux (Zn), mis (Cu), kadmiy (Cd) va qo‘rg‘oshin (Pb) elementlarini aniqlashda atom yutilish spektroskopiyasi (AAS) va induktiv bog‘langan plazma (ICP) texnikalarining so‘nggi yutuqlari tahlil qilingan. AAS va ICP usullarining sezgirligi, aniqligi hamda past konsentratsiyalardagi elementlarni o‘lchashdagi samaradorligi taqqoslab yoritilgan. Tadqiqot natijalari ICP asosidagi texnikalarning ko‘p elementli tahlillarda yuqori sezgirlikka va past aniqlash chegaralariga ega ekanligini ko‘rsatadi. Maqolada suvdagi og‘ir metallarning iz miqdorlarini aniqlash uchun AAS va ICP texnologiyalarini yanada takomillashtirish, ifloslanishni minimallashtirish, tahlil aniqligini oshirish va atrof-muhit monitoringi uchun ularning qo‘llanilishini kengaytirish zarurligi ta’kidlanadi.
Аннотация. В статье рассматриваются последние достижения в области атомно-абсорбционной спектроскопии (AAS) и индуктивно связанной плазмы (ICP), применяемых для определения тяжёлых металлов в воде, в частности цинка (Zn), меди (Cu), кадмия (Cd) и свинца (Pb). Проведено сравнительное исследование чувствительности, точности и эффективности методов AAS и ICP при определении элементов в низких концентрациях. Результаты показывают, что методы на основе ICP обладают более высокой многокомпонентной чувствительностью и более низкими пределами обнаружения. В статье подчёркивается необходимость дальнейшего совершенствования технологий AAS и ICP для минимизации загрязнений, повышения аналитической точности и расширения их применения при экологическом мониторинге тяжёлых металлов в водных образцах.
Abstract.This article analyzes the recent advances in atomic absorption spectroscopy (AAS) and inductively coupled plasma (ICP) techniques for the determination of heavy metals in water, particularly zinc (Zn), copper (Cu), cadmium (Cd), and lead (Pb). The sensitivity, accuracy, and efficiency of AAS and ICP methods in detecting low concentrations of these elements are comparatively discussed. The results show that ICP-based techniques provide higher multi-element sensitivity and lower detection limits. The study emphasizes the need for further improvements in AAS and ICP technologies to minimize contamination, enhance analytical precision, and expand their application in environmental monitoring of heavy metals in water.
Kalit so‘zlar. Atom yutilish spektroskopiyasi (AAS), induktiv bog‘langan plazma (ICP), suv tahlili, og‘ir metallar, rux (Zn), mis (Cu), kadmiy (Cd), qo‘rg‘oshin (Pb), sezgirlik, matritsa effekti, analitik texnologiya.
Ключевые слова.Атомно-абсорбционная спектроскопия (AAS), индуктивно связанная плазма (ICP), анализ воды, тяжёлые металлы, цинк (Zn), медь (Cu), кадмий (Cd), свинец (Pb), чувствительность, матричный эффект, аналитическая технология.
Keywords:Atomic absorption spectroscopy (AAS), inductively coupled plasma (ICP), water analysis, heavy metals, zinc (Zn), copper (Cu), cadmium (Cd), lead (Pb), sensitivity, matrix effect, analytical technology.
References
1. Yahaya T. O. et al. Toxicological evaluation of phytochemicals and heavy metals in Ficus exasperata Vahl (Sandpaper) leaves obtained in Birnin Kebbi, Nigeria //arXiv preprint arXiv:2501.11037. – 2025
2.Bregadze V. G., Gelagutashvili E. S., Tsakadze K. J. Application of glow discharge Aes for investigation of metal ions and water in biology and medicine //arXiv preprint arXiv:0707.3015. – 2007.
3.LZ D. S. Akerib et. al., LUX-ZEPLIN (LZ) Conceptual Design Report //arXiv preprint arXiv:1509.02910.
4.Alam M. A. et al. Labeling elemental detection sensitivities in part per billion range using conventional geometry synchrotron assisted EDXRF measurements //arXiv preprint arXiv:2111.03272. – 2021.
5.Ye J. et al. Effects of pristine and photoaged tire wear particles and their leachable additives on key nitrogen removal processes and nitrous oxide accumulation in estuarine sediments //Journal of hazardous materials. – 2025. – Т. 487. – С. 137136.
6.Armengau E. et al. Proceedings of the 1st International Workshop. Radiopure Scintillators for EURECA"(RPScint’2008) //arXiv preprint arXiv:0903.1539. – 2009.
