AVTOTRANSPORT TEXNIK XIZMAT VA TA’MIRLASH KORXONALARIDA ATROF-MUHITNI IFLOSLANTIRUVCHI MODDALAR MANBALARINI TAHLIL QILISH
A.Polvonov
Namangan davlat texnika universiteti
A.Ya.Razokov
Namangan davlat texnika universiteti
O‘.A.Nabijonov
Namangan davlat texnika universiteti
Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash korxonalarida hosil bo‘ladigan atrof-muhitni ifloslantiruvchi moddalar manbalari tahlil qilingan. Ichki yonuv dvigatellarining chiqindi gazlari tarkibidagi zararli komponentlar, metallarga ishlov berish, payvandlash va bo‘yash jarayonlarida ajraladigan chang va aerozollar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ta’mirlash ustaxonalarida zararli gazlar miqdorini kamaytirish uchun shamollatish tizimlarini tashkil etish va havo almashinuvi hisoblash usullari keltirilgan. Tadqiqot natijalari avtomobil servis korxonalarida ekologik xavfsizlikni ta’minlash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
Kalit so‘zlar: avtomobil servisi, chiqindi gazlar, uglerod oksidi, azot oksidlari, ekologik xavfsizlik, shamollatish tizimi, atmosfera ifloslanishi.
Аннотация. В данной статье проведён анализ источников загрязнения окружающей среды на предприятиях технического обслуживания и ремонта автомобилей. Рассмотрены вредные компоненты выхлопных газов двигателей внутреннего сгорания, а также пылевые и аэрозольные выбросы, образующиеся при обработке металлов, сварочных и окрасочных работах. Кроме того, приведены методы расчёта вентиляционных систем и воздухообмена для снижения концентрации вредных газов в ремонтных мастерских. Полученные результаты могут быть использованы для обеспечения экологической безопасности на предприятиях автомобильного сервиса.
Ключевые слова: автомобильный сервис, выхлопные газы, оксид углерода, оксиды азота, экологическая безопасность, вентиляция, загрязнение атмосферы.
Abstract. This article analyzes the sources of environmental pollution at automobile maintenance and repair enterprises. Harmful components of exhaust gases from internal combustion engines as well as dust and aerosol emissions generated during metal processing, welding, and painting processes are considered. In addition, methods for calculating ventilation systems and air exchange rates in repair workshops to reduce the concentration of harmful gases are presented. The obtained results can be used to improve environmental safety in automotive service enterprises.
Keywords: automobile service, exhaust gases, carbon monoxide, nitrogen oxides, environmental safety, ventilation system, air pollution.
References
1. Nabijonov O‘. Avtoservis korxonalarini ekologik holatini tahlil qilish va uni ishlab chiqish choralari. – Namangan: Magistrlik dissertatsiyasi, 2019.
2. Karimov X., Yo‘ldoshev Sh. Avtomobillarga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
3. Islomov A., Maxsudov A. Tuproqqa ishlov berish texnologiyalari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018.
4. Rajabov O. Avtotransport vositalari ekologiyasi. – Toshkent: Cho‘lpon, 2020.
5. Кузнецов Е.С. Техническая эксплуатация автомобилей. – Москва: Транспорт, 2018.
6. Чудаков Е.А. Экология автомобильного транспорта. – Москва: Академия, 2017.
7. Heywood J. Internal Combustion Engine Fundamentals. – New York: McGraw-Hill, 2018.
8. Gillespie T. Fundamentals of Vehicle Dynamics. – SAE International, 2019.
