HAYRAT UL-ABROR DOSTONIDA TARIXIY SIYMOLARNING FALSAFIY-ILMIY TALQINI
A.R. Isakulova
Navoiy innovatsiyalar universiteti
Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” dostonida tarixiy siymolarning falsafiy va ilmiy talqini tahlil qilingan. Maqolada bu siymolar nafaqat tarixiy real shaxslar sifatida, balki komil inson fazilatlarining badiiy- falsafiy modeli sifatida yondashilganidek, ularning ilm-marifat, tasavvuf, axloq va adolat borasidagi qarashlari doston g‘oyaviy tizimiga qanday xizmat qilishi ilmiy asosda ko‘rsatilib beriladi. Navoiy siymolarni madh etish orqali jamiyatning ma’naviy barkamolligiga doir universal g‘oyalarni ilgari suradi hamda ma’rifat, poklik va adolatga chorlovchi falsafiy-didaktik modelini yaratadi.
Kalit so‘zlar: Tarixiy siymo, falsafiy-ilmiy talqin, komil inson, ilm-marifat, adolat konsepsiyasi, hukmdorlik modeli.
Annotation. This article analyzes the philosophical and scholarly interpretation of historical figures in Alisher Navoi’s Hayrat ul-abror. It examines these personalities not only as real historical individuals but also as artistic-philosophical models of the perfect human. The study demonstrates, on a scientific basis, how their views on knowledge, mysticism, ethics, and justice contribute to the ideological structure of the poem. The analysis shows that by praising these figures, Navoi promotes universal ideas related to the spiritual maturity of society and constructs a philosophical-didactic model that calls readers to enlightenment, purity, and justice.
Keywords: Historical figure, philosophical-scientific interpretation, perfect human, knowledge and enlightenment, concept of justice, model of leadership.
References
1. Navoiy A. Hayrat ul-abror.-Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot -matbaa ijodiy uyi, 2006.-290b.
2. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami.1-jild. Toshkent: “Fan”, 1987.
3. Fariduddin Attor.Tazkirat ul-avliyo-Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot -matbaa ijodiy uyi, 2013.
4. Hayitmetov A. “Navoiyxonlik suhbatlari”-Toshkent: “O‘qituvchi”, 1993.
5. Muhiddinov M. Komil inson-adabiyot ideali-Toshkent: Manaviyat, 2005.
6. Rustamov A. Navoiyning badiiy mahorati.-Toshkent:Adabiyot san’at nashriyoti, 1979.
